Felietony Archiwum

Historia ma dziwną właściwość. Najczęściej nie przegrywa z upływem czasu. Znacznie częściej przegrywa z własnym mitem. Im bardziej jakieś miejsce obrasta legendą, tym mniej pamiętamy je takim, jakie było naprawdę. Coraz częściej wspominamy je takim, jakim chcielibyśmy je pamiętać. Zostają emocje, zapach mokrej trawy, kilka koncertów, twarze ludzi, z którymi spędziło się najważniejsze dni młodości. Znikają niewygody, codzienność i kontekst. W pewnym momencie legenda zaczyna żyć własnym życiem i domaga się, by rzeczywistość nieustannie się do niej dostosowywała. Jarocin od lat jest ofi…

Czy wiecie, że w tym roku przed Centrum Kultury Scena To Dziwna w Gnieźnie, a dokładnie w Światowy Dzień Poezji 21 marca, stanęła instalacja Mateusza Drelli upamiętniająca poetę, ale też prozaika i tłumacza Edwarda „Steda” Stachurę?

Pamiętam schyłkowe lata 90., kiedy jako małolat jarający się horrorami przypadkowo znalazłem w jakimś bliżej nieokreślonym czasopiśmie dość lakoniczny w treści artykuł o amerykańskiej niezależnej wytwórni filmowej Troma specjalizującej się w niskobudżetowych horrorach klasy B.

Zróbmy to, my mieszkanki i mieszkańcy Gniezna oraz społecznicy! Dla tej, która szła przed nami i swoje talenty oraz umiejętności oddała Pierwszej Stolicy Polski – Królewskiemu Miastu Gnieznu. Dla zasłużonej i wybitnej Gnieźnianki – Pelagii Eitner-Gdeczyk.

To będzie subiektywne wspomnienie Pawła Kostusiaka, dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie, zmarłego w niedzielę 19 października 2025 roku. Człowieka, który w tej życiowej roli był na pewno „na miejscu” i którego podejście do ludzi oraz etos pracy mogą być wzorem.

Artysta nie pytał o pieniądze. Uznał współpracę z muzeum za pracę z ludźmi, którzy wiedzą, po co wydarza się historia. Prawie rok temu w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie wydarzyło się coś, co nie odmieniło mojego spojrzenia na historię, lecz na jedną z gwiazd polskiej sceny – Tomasza Karolaka. Aktora, którego role teatralne ceniłem od dawna, choć za jego serialowymi wcieleniami, przyznaję, nie przepadam. Scena uczty ottońskiej. W środku po lewej Filip Głowski – Otton III, po prawej Tomasz Karolak – Bolesław Chrobry. Karolak zwiedzał wtedy muzeum. Ówczesny kierownik dział…

W ubiegłym roku brakowało koncertów na Grajkach w Gnieźnie. Mówię oczywiście o Weekendzie Grajków Ulicznych Po Drodze. Nie da się ukryć za nami lata, gdy na grajkowych koncertach bywali wielcy, wybitni ze świata i ci którzy zaczynali karierę. Czy te lata minęły bezpowrotnie? Oby nie. Solą ziemi, a raczej ulicy była ulica. Hymn Grajków podarował nam Janusz Cybull Skwira, bard ulicy Piotrkowskiej z Łodzi. W tym roku hymn nie zabrzmiał. Bo nie było Cybulla. Nie, nie upatruję tu znaków czasu. Czasem tak po prostu jest – bywa.  Zapewne …

Ten tekst, nie jest o nagrodzie, on jest o BohaterON-ach i BohaterON-kach, tych z 44 r. i tych dzisiejszych. Bo dobrze jest mówić o tym co ważne, nie o tym czy jakiejś gwiazdce założyło się za krótką spódnicę, czy influenserka złamała paznokieć, a nawet nie o tym, czy pan dziennikarz posunął się za daleko w cieniu Wieży Eiffla? Stanisław Kruszyński handlarz, albo jak mawiają na fyrtlach “handlyrz z Kongresówy”, ułan ranny nad Bzurą, do ostatnich swoich dni o świcie zawsze glancował oificerki. Nigdy nie wyszedł nawet na próg, gdy nie lśniły jak buty generała Kutrzeby na defiladzie. Był te…

Niepewna przyszłość Wypożyczalni dla Dzieci, będącej filią Biblioteki Publicznej Miasta Gniezna? Latarnia na Wenei versus brak niezależności i deweloperzy? Za mało etatów w Miejskim Ośrodku Kultury, zniechęcone stowarzyszenia i ogólny brak wsparcia czy współpracy?