Wystawa „Re: Średniowiecze. 1000 lat. 1000 wersji.” w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie to prawdziwe święto historii i kultury, które zachwyca zarówno miłośników przeszłości, jak i tych, którzy dopiero odkrywają średniowiecze w jego współczesnym echu. Ekspozycja ukazuje tę epokę w całej jej różnorodności – od ceramiki, narzędzi, elementów stroju i zabytków drukarskich, przez dokumenty i mapy, po współczesne interpretacje w muzyce, sztuce i subkulturach.
Na scenie średniowiecza popularnego można podziwiać tarczę i płytę Manowar z kolekcji Igora Górewicza, suknię Anji Orthodox, czapkę Tomasza Budzyńskiego, lalki Doroty Korczyckiej oraz witraż Anioła Uriela autorstwa Aleksandry Gross-Mikołajczyk, i osławiony zestaw do polowania na Wampiry udostępniomy przez Lapidarium Jacka Kilińskiego .
Dział „Średniowiecze osobiste” pozwala uczestniczyć w historii poprzez gry, pieczęcie, medale, rekonstrukcje codzienności i przedmioty codziennego użytku takie jak poduszki czy skarpety z motywami średniowiecza. Tu też stworzono przestrzeń do aktywności najmłodszych. Na półkach regału znajdujemy między innymi płytę Ostatni Wojownik zespołu Turbo ofiarowaną przez basistę Bogusza Rutkiewicza. Okładki płyt związanych z Gnieznem zespołów rocka progresywnego: Abraxas i Ananke. Sporo osobistych elementów przyniesionych tu przez twórców wystawy, bądź wprost z muzealnego sklepu.
Istotę merytoryczna poznajemy poprzez skróty graficzne na ściankach, oś czasu i zabytki oraz rekonstrukcje w pierwszej części sali. Ta w istocie historyczna muzealna część prowadzi nas obok siekier, naczyń czy repliki korony do przeświadczenia, że średniowiecze nawet jeśli tylko jako echo intelektualno kulturowe trwa.
Oprowadzanie kuratorskie prowadził Kacper Grześkowiak, wprowadzając odwiedzających w wielowarstwowe znaczenie eksponatów. Podczas otwarcia poprosiłby o ekspozycji popularnej opowiadał Jarosław Mikołajczyk, dziennikarz i edukator MPPP. Argumentując, że to jego wizja artystyczna. Nie zabrakło także interaktywnej zabawy – podczas licytacji WOŚP Muzealny Detektyw zlicytował trzy memy z wystawy, pokazując, że średniowiecze może być zarówno fascynującą lekcją historii, jak i źródłem współczesnej radości i emocji i pomocy.
Dział „Średniowieczna Atlantyda” to prawdziwa gratka dla miłośników ciekawostek i historii popkultury. W tej przestrzeni średniowiecze spotyka się z wyobraźnią kolejnych epok – pełno tu plakatów, przeglądarek z archiwalnymi ciekawostkami i materiałów ikonograficznych, niemal jak w starych, kultowych klubach Empiku. Każdy eksponat pokazuje, jak dawne symbole i postacie były reinterpretowane przez stulecia, a jednocześnie pozwala odwiedzającym odkrywać te historie samodzielnie, z uśmiechem i fascynacją. To dział, który nie tylko edukuje, ale i bawi, łącząc historyczne ciekawostki z emocjami i pamięcią zbiorową – prawdziwa „Atlantyda” średniowiecza, którą warto odkryć na własne oczy.
Odrębną wartość stanowi przestrzenna ściana memów autorstwa Zuzanny Załęckiej, która budziła spore zainteresowanie.
Za sukces wystawy odpowiada zespół kuratorski: prof. UAM dr hab. Maciej Michalski, Michał Gniadek-Zieliński i Kacper Grześkowiak, a także Magdalena Drzazgowska, której wyrafinowany kunszt produkcyjny i aranżacyjny sprawia, że każdy detal ekspozycji zachwyca. Wsparcie merytoryczne zapewnili Jakub Magrian i dr Tomasz Janiak (MPPP), gwarantując pełną historyczną rzetelność. Część eksponatów pochodzi z prestiżowych muzeów i instytucji: Muzeum ASP w Warszawie, Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola, Muzeum Medycyny Sądowej we Wrocławiu, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Muzeum Piśmiennictwa i Drukarstwa w Grębocinie, Spichlerz Polskiego Rocka w Jarocinie, Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, a także od kolekcjonerów i artystów: Igora Górewicza, Doroty Korczyckiej i Aleksandry Gros-Mikołajczyk. Dokumentacja fotograficzna: Dariusz Pietraszewski (MPPP), Łukasz Walczak, dr Marek Florek, Nephilim, Roman Kovacs i materiały z www.sanctuary.cz.
Ta wystawa to unikalna okazja, by doświadczyć średniowiecza w jego pełnej, żywej postaci – historycznej, emocjonalnej i współczesnej. Od autentycznych artefaktów, przez książki, ceramikę i druk, po muzykę i gry i korony – „Re: Średniowiecze” zachwyca, angażuje i inspiruje, pokazując, że tysiąc lat historii może być równie fascynujące dzisiaj, jak było w epoce rycerzy, kronikarzy i artystów. To wydarzenie, które z pewnością pozostanie w pamięci odwiedzających i wyróżnia Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie jako miejsce nowatorskiego i inspirującego podejścia do historii. Jest też znaczące, że producentka wystawy zostawiła swoje rozpoznawalne piętno, które widziałam już w innych miejscach. Warto tak naprawdę mówić o sukcesie zbiorowym. Jeśli MPPP utrzyma ten poziom, to chętnie będę tu przyjeżdżać z ekipą z mojego roku. Ciekawym i pozytywnym zabiegiem jest informacja o wszystkich zaangażowanych z MPPP.
Realizacja:
Pracownicy MPPP: Piotra Alwin, Magdalena Beling, Marta Ganczarek, Bogdan Kowalski, Kacper Łukasik, Jakub Magrian, Jarosław Mikołajczyk, Mariusz Możdżeń, Dariusz Pietraszewski, Tomasz Janiak. Oraz wspomnieni wcześniej kuratorzy i producentka.
tekst: Dyr Zuza
fot. MPPP
