• Mikołaj Woźniak

Felieton dudziarza/Dudy, nie kobza. odcinek I

Popcentrala, jako magazyn kulturalny widziany z naszego fyrtla, nie zaniedbuje pewnej dbałości o to co tradycyjne i zakorzenione. Jeszcze niedawno dudy były niezwykle ważnym instrumentem tożsamościowym Wielkopolski, ale też wielu innych regionów. Dziś powoli odradza się tradycja mistrza Leona Galińskiego - wybitnego dudziarza z Gniezna, jednym z żywych kontynuatorów tej gnieźnieńskiej linii dudów jest Mikołaj Woźniak, który gra na dudach średniowiecznych, dudach białoruskich i dudach wielkopolskich. To On będzie nas wprowadzał od podstaw w ten instrument, a potem muzykę ludową regionu. 
 
Dudy, nie kobza!
 
Absurdalnie ciekawy przypadek.
- patrz synku, kobza!
- ten pan to kobziarz.
- przepraszam, czy to jest kobza?
- pierwszy raz słyszę dudy na żywo.
Tak! Nie bójmy się tego słowa. Dudy nie gryzą, (nawet Prezydent RP nazywa się Andrzej Duda).
Dudy w dzisiejszym świecie stały się tak bardzo niszowym instrumentem, że spora część ludzi nigdy nie słyszała tego instrumentu na żywo. Mimo to, wszyscy dzielnie nazywają je kobzą.
Ciekawe co na to kobza? Znając życie obraziłaby się, przecież kobza to instrument strunowy.
Na pewno dudy?
Tak, to na dudach gra się w Szkocji. To właśnie na nich grają faceci w spódnicach. Tak to prawda, pod kiltem nie nosi się majtek. Istny Braveheart i wolność. Warto wiedzieć też o
jednej rzeczy:
 
W Polsce mamy swoje dudy. Ba! W Wielkopolsce mamy aż 4 odmiany tego instrumentu - dudy wielkopolskie, kozioł weselny, kozioł ślubny i sierszeńki.
 
Na podhalu górale grają na dudach podhalańskich czyli kozie. Na obszarze Beskidów Zachodnich gra się na gajdach i dudach żywieckich.
 
Dudy tak naprawdę mają swoje odmiany i grają w całej Europie np. Hiszpańska Galicja, Bułgaria, Niemcy, Białoruś i wiele, wiele innych.
Koza czy kozioł to poprawne określenia. Nie zawierają litery B, która tak diametralnie zmienia znaczenie. Ciekawostka - dudy wielkopolskie jak i szkockie stroją w tonacji B-dur.
Przypadek? Nie wiem, wieczorne przemyślenia muzyka...
 
Gra na dudach wymaga siły oraz zaangażowania. Bez wątpienia są jednym z najtrudniejszych i najstarszych instrumentów. Grywa się na nich już od starożytności.
Z szacunku do tego unikatowego instrumentu starajmy się go poprawnie nazywać.
Nie ubliżając żadnemu z gatunków - disco polo nigdy nie będzie muzyką klasyczną.
Tak samo dudy nigdy nie były i nie będą kobzą.
 
Autor: Mikołaj Woźniak
zdj. autora w tekscie Rekografia

Konwój

Kino Helios
Czwartek 16 listopada 2017
godz. 18:00

PO PROSTU PRZYJAŹŃ

Kino Helios
Czwartek 23 listopada 2017
godz. 18:00

AMOK

Kino Helios
Czwartek 30 listopada 2017
godz. 18:00